Brexit: onze Britse advocaat Amy Cotter schetst de juridische gevolgen

Op donderdag 23 juni 2016 vond het referendum plaats waarbij de Britse bevolking de keuze had om wel of geen EU-lidstaat te blijven. De Britten waren verdeeld in twee kampen: Brexit (uit de EU stappen) en Bremain (in de EU blijven). Uiteindelijk ging 52 procent van de stemmen uit naar een vertrek uit de EU. Het markeerde een unieke situatie in de geschiedenis van zowel de Europese Unie als het Verenigd Koninkrijk: nog nooit eerder stapte een lidstaat op uit de EU. Wat het Britse vertrek precies voor gevolgen heeft, is nog niet bekend. Onze Britse advocaat Amy Cotter schetst een aantal mogelijke juridische gevolgen.

Mogelijke scenario’s
Van tevoren was al duidelijk dat het referendum in het Verenigd Koninkrijk niet bindend zou zijn. Desalniettemin had de Britse regering aangegeven dat het de wil van het volk zou respecteren en zou handelen naar de uitkomst van het referendum. Nu de Britten gekozen hebben voor Brexit, moet de regering een officieel verzoek indienen bij de Europese Unie, conform Artikel 50 van het Verdrag van Lissabon. Vanaf het moment dat dit officiële verzoek in Brussel wordt voorgelegd, is er geen weg meer terug. In een periode van twee jaar wordt het Britse vertrek geformaliseerd. Huidig premier David Cameron (Conservative Party) heeft medegedeeld dat hij zich in het najaar van 2016 zal terugtrekken als premier van het Verenigd Koninkrijk. Zijn partij zal dan een nieuwe leider moeten gaan kiezen. In de ogen van Cameron moet deze nieuwe leider de Brexit formaliseren en onderhandelen met de EU-lidstaten over de voorwaarden van het Britse vertrek. Deze mening wordt echter niet gedeeld door de grootste oppositie partij: Labour Party. Zij stellen namelijk dat de wil en belangen van de Britse bevolking zonder vertraging behartigd moeten worden. De mogelijkheid bestaat dat er een patstelling ontstaat. Het Verenigd Koninkrijk kan de EU immers niet forceren om onderhandelingen over het vertrek te starten. Ditzelfde geldt andersom ook.

Wat zijn de juridische implicaties?
Als Britse advocaat bij Bierens Incasso Advocaten verwacht ik grote gevolgen te ondervinden voor mijn dagelijkse praktijken. Hieronder licht ik de zaken toe die hoogst waarschijnlijk gaan veranderen.

  • Geldend recht en rechtbankkeuze
    In bijna alle algemene voorwaarden is een artikel vermeld waarin toegelicht wordt welk recht op een internationaal conflict van toepassing is. Daarnaast is in de algemene voorwaarden vaak opgenomen van welk land de rechtbank is bevoegd. In enkele gevallen is er echter niets vermeld over het geldend recht en de rechtbankkeuze. In dergelijke situaties schiet het Europees recht te hulp. Nu de Britten hebben gekozen om de Europese Unie te verlaten, heerst er onduidelijkheid over welk type handelsmodel het Verenigd Koninkrijk gaat gebruiken. De Britten zouden er bijvoorbeeld voor kunnen kiezen om het Noorse model of het WTO-model in te voeren.
  • Service
    “Service” is de officiële term voor het uitreiken van een dagvaarding aan de wederpartij. Momenteel versimpelen regels vanuit de Europese Unie dit proces. Wanneer het Verenigd Koninkrijk zouden besluiten niet de nu leidende Lugano Conventie te volgen, moet een partij goedkeuring krijgen van de Britse Rechtbank om een internationale aanklacht in te dienen.
  • Erkenning en handhaving
    Wanneer de Britten de Lugano Conventie niet volgen, dan ontstaat er onduidelijkheid of de Europese Unie beslissingen van de Britse rechtbanken zal accepteren. Momenteel wordt een vonnis over en weer door Europese lidstaten erkent. Dit kan mogelijk veranderen, omdat een Brits vonnis in de toekomst niet automatisch meer wordt erkend. Op dit moment is dat nog niet ter sprake.

Tot slot
De focus van deze blog ligt voornamelijk op een aantal juridische scenario’s die zich kunnen voltrekken door de Brexit. Zoals al eerder aangegeven: de exacte gevolgen van de Brexit zijn nog niet helemaal bekend.

Persoonlijk moet ik toegeven enorm teleurgesteld en verdrietig te zijn. Ik ben ontzettend trots om een burger van het Verenigd Koninkrijk te zijn, met haar Engelse, Ierse en Franse erfgoed.