Verjaring en stuiting in het internationaal wegvervoer

|
Auteur:
8 min.

Heeft u ook te maken met onbetaalde vorderingen in het internationaal wegvervoer? Claimt uw klant dat u schade heeft veroorzaakt aan zijn lading? Laat u hierdoor vooral niet afschrikken om uw vordering op uw klant te verhalen. Let wel op, want het transportrecht kent korte verjaringstermijnen. Hierdoor moet u snel handelen. Benieuwd hoe u hier het beste mee om kunt gaan? Lees dan verder.

Schadeclaim hetzelfde als factuurbedrag

Regelmatig help ik diverse transportbedrijven bij het incasseren van onbetaalde facturen. Laatst had ik een zaak in behandeling, waarbij onze klant De Haas Transport panelen had vervoerd van Nederland naar Zweden. Toen De Haas Transport in Zweden aankwam, zijn de panelen in ontvangst genomen door ontvanger Påsk Paneler AB. Het Zweedse bedrijf heeft vervolgens de internationale vrachtbrief getekend. Een vrachtbrief is niet alleen een ontvangstbewijs, maar wordt ook gebruikt om eventuele schade aan de geleverde vracht te melden. In dit geval werden er op de vrachtbrief geen klachten of opmerkingen gemaakt van schade aan de panelen.

Toen De Haas Transport een factuur stuurde naar het Zweedse bedrijf, werd deze echter niet betaald. Nadat Påsk Paneler AB van De Haas Transport een herinnering van de factuur had ontvangen, gaf Påsk Paneler AB aan de facturen niet te zullen gaan betalen. Het Zweedse bedrijf stelde namelijk dat De Haas Transport schade had veroorzaakt aan de lading. Volgens Påsk Paneler AB was haar schade net zo hoog als het factuurbedrag. Påsk Paneler AB stelde daarom voor om deze schade met de vordering van De Haas Transport te verrekenen, zodat zij de openstaande factuur niet meer zou hoeven betalen.

In de praktijk kom ik dit heel vaak tegen. Een debiteur voert (onterecht) een schadeclaim op, om zo onder betaling van de facturen uit te komen. Wat kunt u doen om ervoor te zorgen dat uw vordering ondanks een schadeclaim aan de lading toch betaald wordt? Slim gebruik maken van verjaring, stuiting en schorsing.

Verjaring van internationale vrachtvorderingen

Verjaring betekent dat het niet meer mogelijk is om een vordering af te dwingen via de rechter, omdat er een bepaalde tijd is verstreken. In het algemeen verjaren rechtsvorderingen in het transport na verloop van één jaar. Dit is kort, want op grond van het Nederlands recht verjaart een vordering tot nakoming van een overeenkomst (bijvoorbeeld bij koop) pas na 5 jaar.

Bij internationaal wegvervoer gelden de regels van het CMR-Verdrag boven nationale wetgeving. Het CMR is een verdrag voor het internationaal vervoer van goederen over de weg. Op basis van dit verdrag verjaart een vrachtvordering na één jaar en drie maanden. Deze termijn begint te lopen vanaf de datum van de opdracht.

Stuiting van de verjaring

Het is mogelijk om deze verjaringstermijn te verlengen door ‘stuiting’. Het CMR-Verdrag heeft geen regeling hoe verjaring wordt gestuit, maar verwijst hiervoor naar de regeling van het toepasselijke nationale recht. Bij iedere internationale transportovereenkomst moet dus eerst bepaald worden welk recht naast het CMR-Verdrag van toepassing is om te kijken welke regels er gelden voor stuiting.

Geldt de Nederlandse wet? Dan kan stuiting plaatsvinden door het sturen van een aanmaning, mededeling aan de schuldenaar of door het starten van een gerechtelijke procedure. De aanmaning of mededeling moet aan een aantal voorwaarden voldoen:

  • De aanmaning of mededeling moet schriftelijk zijn;
  • De schuldeiser moet de schuldenaar duidelijk waarschuwen dat de aanmaning of mededeling (mede) bedoeld is om de verjaring te stuiten. Zo weet hij dat bewijsmateriaal bewaard moet blijven om zich tijdens een gerechtelijke procedure te kunnen verweren.

Als de verjaring van een vordering wordt gestuit, begint de volledige verjaringstermijn opnieuw te lopen vanaf de dag van stuiting. De Nederlandse wet kent geen beperking van het aantal keer dat kan worden gestuit.

In andere landen gelden vaak weer andere regels voor stuiting van de verjaring. In Duitsland, Frankrijk en Polen kan de verjaring bijvoorbeeld niet door een schriftelijke aanmaning worden gestuit. Dit kan wel door het starten van een gerechtelijke procedure.

Verjaring van schade aan de lading en schorsing

Ook voor een vordering van schade aan lading geldt een verjaringstermijn. Deze termijn bedraagt één jaar vanaf de dag waarop de beschadigde goederen zijn afgeleverd. Dat wil zeggen dat de opdrachtgever een jaar na de levering geen schade meer kan claimen bij de rechter. Deze termijn kan niet worden gestuit. Het CMR-Verdrag heeft voor de verjaring van schade aan de lading namelijk een aparte regeling, te weten: schorsing. Dit betekent dat de verjaringstermijn stopt op het moment dat de opdrachtgever de vervoerder schriftelijk aansprakelijk stelt voor de schade. Vanaf het moment dat de vervoerder de aansprakelijkheid schriftelijk afwijst gaat de verjaringstermijn weer verder lopen. Er is dus sprake van een onderbreking in de verjaringstermijn. Volgens het CMR-Verdrag kan er maar één keer worden geschorst. Hieruit blijkt dat schorsing niet te vergelijken is met stuiting, wat vaak wel onbeperkt kan gebeuren.

In sommige gevallen is er dus geen snelheid geboden…

Het (internationaal) wegvervoer kent dus extra korte verjaringstermijnen, waardoor u snel dient te handelen als uw facturen niet betaald worden. Doet uw debiteur een beroep op verrekening van facturen met een schadevordering? Wijs de schade (de aansprakelijkstelling) dan zo snel mogelijk af. Hierdoor wordt de schorsing van de verjaringstermijn opgeheven. Na afloop van de verjaringstermijn kan uw debiteur vervolgens geen schade aan de lading meer claimen via de rechtbank.

Vergeet daarnaast niet uw eigen vordering tijdig en op de juiste manier te stuiten zodat andersom uw vordering niet verjaard. Wacht vervolgens met het opstarten van een gerechtelijke procedure voor de onbetaalde facturen totdat de schadeclaim van uw debiteur verjaard is. Uw debiteur heeft dan namelijk geen mogelijkheid meer om de schadevordering op u te verhalen in een gerechtelijke procedure.

Voor De Haas Transport heb ik dit laatst ook zo gedaan. Met als resultaat: betaalde facturen en een afgewezen schadevordering. De rechter oordeelde namelijk dat Påsk Paneler AB gewoon de openstaande facturen diende te betalen. Het beroep van Påsk Paneler AB op verrekening van de schadeclaim met de facturen werd afgewezen. De schadevordering was immers verjaard. Doordat we strategisch gebruik hebben gemaakt van verjaring, stuiting en schorsing is het Påsk Paneler AB niet gelukt om onder betaling van de facturen uit te komen. De Haas Transport heeft dus gewoon gekregen waar ze recht op had.

Meer informatie?

Heeft u te maken met onbetaalde vrachtvorderingen en schadeclaims van uw opdrachtgever en wilt u meer weten over het toepasselijk recht, verjaring, stuiting en schorsing (in het internationaal wegvervoer)? Neem dan gerust contact met ons op. Wij staan u graag bij!